Wartość dla wymuszonej sprzedaży jako istotny instrument podejmowania decyzji kredytowych i oceny ryzyka związanego z zabezpieczeniem kredytu "?" - XVIII Krajowa Konferencja Rzeczoznawców Majątkowych, 22-24 września 2009
Magdalena Małecka
Ze względu na zaistniałe zapotrzebowanie rynku, sprowadzające się do potrzeby posiadania przez wierzycieli wiedzy nt. potencjalnej wartości jaką osiągnie nieruchomości w warunkach wymuszonej sprzedaży; powstała już w r. 1995 i funkcjonowała definicja tej wartości, m.in. w standardach zawodowych rzeczoznawców majątkowych, którzy, zgodnie z polskim ustawodawstwem są wyłącznymi osobami uprawnionymi do określania wartości nieruchomości i praw z nimi związanych. Wartość dla potrzeb wymuszonej sprzedaży, co wymaga podkreślenia, funkcjonowała i nadal funkcjonuje również na obszarze rozwiązania europejskich i światowych.
Dotychczas jednak, pomimo funkcjonowania wartości dla wymuszonej sprzedaży, nie dopracowano się jednoznacznych zasad, procedur czy sposobów określania tej kategorii wartości. Rzeczoznawcy majątkowi niejednokrotnie stają wobec potrzeby określenia tej wartości, w sytuacji, gdy rynek transakcji „wymuszonych” jest nieprzejrzysty, a każdy segment rynku nieruchomości rządzi się sowimi prawami. W istniejących warunkach istnieje zasadnicza trudność w dotarciu i identyfikacji warunków zawieranych transakcji o cechach niewątpliwie „wymuszonych”, co w następstwie powoduje określenie wartości dla wymuszonej sprzedaży w drodze przyjmowania szeregu hipotetycznych założeń.
Można także podzielić się przekonaniem, że odbiorcy, czy zleceniodawcy oczekujący określenia takiej wartości, nie do końca są nadal świadomi znaczenia tej wartości, nie rozumieją jaką informację wartość dla wymuszonej sprzedaży przenosi i na jakich założeniach jest oparta. Jako częste można określić przypadki, że pomimo zlecenia i uprzedniego jej określenia, wartość ta w ogóle nie jest wykorzystywana w dalszym procesie przez zamawiającego. Do rzadkości można zaliczyć prowadzenie monitoringu zmian tej wartości oraz statystyk, które wykazałyby relacje tej wartości w stosunku do faktycznie odzyskiwanej wierzytelności w następstwie prowadzonej egzekucji. Dochodzi również do przypadków, gdy właśnie ta wartość stanowi wyłączą podstawę zabezpieczenia, co nie wydaje się być zasadne, (nie uchybiając suwerenności decyzji wierzyciela, jaką wartość nieruchomości przyjmie jako zabezpieczenie). Na tym tle wyniknąć mogą konsekwencje nieuzasadnionego pomniejszenia majątku dłużnika, którego nieruchomość może zostać sprzedana, w związku z egzekucją, poniżej realnej (rynkowej) wartości.
Wynika to z faktu, że wartość dla wymuszonej sprzedaży bardzo często jest również utożsamiana z wartością określaną dla potrzeb egzekucyjnych / komorniczych. Wymaga podkreślenia, że w tym miejscu polskie prawo jest jednoznaczne, wskazując jako podstawę wyceny wyłącznie wartość rynkową nieruchomości. Nie ma więc wątpliwości, że na tym obszarze wartość dla wymuszonej sprzedaży nie może być wykorzystywana, jakkolwiek w wyniku egzekucji wartość taka może być osiągnięta.
Mimo wszelkich wątpliwości czy wręcz nieporozumienia na tle analizowanej kategorii wartości, należy wyrazić przekonanie, że wartość dla wymuszonej sprzedaży może stanowić kolejne, skuteczne narzędzie służące analizie oraz zmniejszeniu ryzyka związanego z kredytowaniem nieruchomości.
Wartość dla wymuszonej sprzedaży potocznie nazywana jest również wartością dla szybkiej lub przymusowej (przymuszonej) sprzedaży, rzadziej jako wartość likwidacyjna. W literaturze angielskiej określana jest jako „Forced Sale Value”.





















